📐 TOÁN · LỚP 10

Tối ưu tuyến tính trên miền đa giác: từ ràng buộc đến phương án tốt nhất

Mô hình hóa bài toán hai biến bằng hệ bất phương trình và hàm mục tiêu, kiểm tra các đỉnh của miền hữu hạn đồng thời nhận diện vô nghiệm, không bị chặn và nhiều nghiệm tối ưu.

📖 Bài học⏱ 12 phút👁 1🔖 0
Đóng góp bởi Võ Trí Kỳ Nam · cập nhật 31/08/2026
Đăng nhập để học

📈 Từ lời văn đến mô hình

Chọn biến và ghi rõ đơn vị; chuyển giới hạn nguồn lực thành bất phương trình; thêm điều kiện không âm khi đại lượng không thể âm. Hàm mục tiêu dạng F=ax+by biểu diễn lợi nhuận, chi phí hoặc đại lượng cần tối ưu.

Miền nghiệm đa giác có các đỉnh A B C D, các đường đồng mức song song của hàm mục tiêu dịch đến đỉnh C cho giá trị lớn nhất
Với miền nghiệm đa giác khác rỗng và bị chặn, hàm tuyến tính đạt cực trị tại ít nhất một đỉnh.

Quy trình đáng tin cậy

  1. Vẽ giao các nửa mặt phẳng và xác định tọa độ đỉnh bằng giải hệ đường biên.
  2. Kiểm tra từng đỉnh thực sự thỏa mọi ràng buộc.
  3. Tính F tại các đỉnh và so sánh cùng đơn vị.
  4. Diễn giải nghiệm trong bối cảnh; nếu biến nguyên, không tự làm tròn một nghiệm liên tục mà phải kiểm tra phương án nguyên khả thi.

Vì sao kiểm tra đỉnh đủ?

Đường F=k là họ đường thẳng song song. Khi dịch theo chiều F tăng, vị trí cuối còn chạm miền lồi là một đỉnh hoặc cả một cạnh. Nếu cả cạnh tối ưu thì hai đầu cạnh có cùng giá trị và có vô số nghiệm trên đoạn.

⚠️ Ba trường hợp cần báo đúng

Giao ràng buộc có thể rỗng; miền có thể không bị chặn nhưng mục tiêu vẫn có hoặc không có cực trị; mô hình tuyến tính cũng có thể bỏ qua chi phí bậc thang, giới hạn nguyên hay quan hệ phi tuyến.

📚 Căn cứ biên soạn

  • Chương trình GDPT 2018.
  • Mạch kiến thức Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 10 và Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
  • Nội dung biên soạn độc lập, nêu rõ giả định, điều kiện áp dụng và giới hạn mô hình.
TRAO ĐỔI · HỎI ĐÁP

Cùng nhau hiểu bài sâu hơn

Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.

Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.