Từ thành phần phần trăm đến công thức thực nghiệm và công thức phân tử

🧪 Phần trăm khối lượng không phải tỉ lệ số nguyên tử

Giả sử có 100 g chất thì số gam mỗi nguyên tố bằng phần trăm đã cho. Đổi từng khối lượng thành số mol n=m/M, rồi chia tất cả số mol cho giá trị nhỏ nhất để tìm tỉ lệ nguyên tử tối giản.

Ví dụ

Một chất gồm 40,0% C, 6,7% H và 53,3% O. Với 100 g: n(C)≈3,33; n(H)≈6,7; n(O)≈3,33 mol. Chia cho 3,33 được gần 1:2:1, nên công thức thực nghiệm là CH₂O.

Từ thực nghiệm đến phân tử

Công thức phân tử là (CH₂O)_k. Nếu khối lượng mol đo được gần 180 g/mol, khối lượng một đơn vị CH₂O gần 30 g/mol nên k=180/30=6, cho C₆H₁₂O₆.

⚠️ Không ép số thập phân bằng làm tròn tùy ý

Tỉ lệ 1:1,50 nên nhân cả bộ với 2; 1:1,33 có thể gợi ý nhân 3. Nếu số liệu không gần phân số nhỏ, cần kiểm tra sai số phân tích, nguyên tố bị bỏ sót hoặc khối lượng mol. Cuối cùng tính ngược phần trăm để kiểm chứng.