Cân bằng phản ứng oxi hóa–khử bằng phương pháp electron

⚗️ Electron mất phải bằng electron nhận

Trong phản ứng oxi hóa–khử, chất khử nhường electron và bị oxi hóa; chất oxi hóa nhận electron và bị khử. Tổng electron nhường bằng tổng electron nhận vì electron không tự sinh ra hay mất đi trong phương trình tổng.

Quy trình

1. Gán số oxi hóa cho nguyên tố thay đổi.
2. Viết quá trình oxi hóa và khử, xác định số electron mỗi đơn vị nhường/nhận.
3. Nhân hệ số để tổng electron bằng nhau.
4. Đặt hệ số vào các chất chứa nguyên tố thay đổi.
5. Cân bằng phần còn lại; trong phương pháp ion–electron dùng H₂O, H⁺ ở môi trường acid hoặc H₂O, OH⁻ ở môi trường base theo quy tắc.
6. Kiểm tra mọi nguyên tố và tổng điện tích hai vế.

Ví dụ đơn giản

Fe²⁺→Fe³⁺+e⁻ là oxi hóa. Cl₂+2e⁻→2Cl⁻ là khử. Nhân quá trình sắt với 2 rồi cộng: 2Fe²⁺+Cl₂→2Fe³⁺+2Cl⁻; nguyên tử và điện tích đều cân bằng.

⚠️ Số oxi hóa là công cụ kế toán electron

Nó không luôn là điện tích thật trên nguyên tử trong liên kết cộng hóa trị. Cũng không được thêm H⁺ tùy ý vào phương trình phân tử nếu môi trường không acid; phương trình phải phản ánh đúng dạng chất trong điều kiện đề bài.