Cân bằng độ tan: Ksp và dự đoán kết tủa

Ít tan vẫn có cân bằng động

Với muối AB(s)⇌A⁺(aq)+B⁻(aq), Ksp=[A⁺][B⁻]. Chất rắn tinh khiết không xuất hiện trong biểu thức. Ksp đặc trưng cân bằng ở nhiệt độ xác định, không phải trực tiếp số mol tan.

Hệ số quyết định lũy thừa

CaF₂(s)⇌Ca²⁺+2F⁻ nên Ksp=[Ca²⁺][F⁻]². Nếu độ tan mol là s trong nước tinh khiết, [Ca²⁺]=s và [F⁻]=2s, vậy Ksp=4s³.

Dự đoán kết tủa

Tính Qsp sau khi trộn, nhớ thể tích tổng: Qsp<Ksp chưa bão hòa; Qsp=Ksp cân bằng; Qsp>Ksp có xu hướng kết tủa tới khi trở về cân bằng.

Ion chung

Thêm ion đã có trong cân bằng thường làm giảm độ tan mol của muối. Tuy nhiên pH, tạo phức và lực ion có thể làm hệ thực phức tạp; không dùng mẹo ion chung khi có phản ứng phụ mạnh mà không xét.

⚠️ Ksp nhỏ không đủ so độ tan giữa công thức khác nhau

Do tỉ lượng ion khác, phải chuyển Ksp về s trước khi so độ tan mol. Đồng thời đơn vị/nồng độ phải nhất quán với mức mô hình phổ thông.

✍️ Luyện tập

Trộn hai dung dịch AgNO₃ và NaCl, tính nồng độ sau pha loãng rồi so Qsp với Ksp của AgCl; tìm lượng ion còn lại khi cân bằng.