Phân cực liên kết và phân tử: cộng vectơ moment lưỡng cực theo hình học

⚛️ Liên kết phân cực chưa đủ kết luận cả phân tử phân cực

Khi hai nguyên tử hút cặp electron liên kết khác nhau, liên kết có moment lưỡng cực hướng về phía hút electron mạnh hơn. Moment lưỡng cực phân tử là tổng vectơ của mọi đóng góp liên kết và cặp electron trong hình học thực.

Quy trình dự đoán

1. Vẽ công thức Lewis và xác định miền electron.
2. Dự đoán hình học phân tử bằng VSEPR.
3. Đánh dấu chiều moment của các liên kết phân cực.
4. Cộng vectơ theo hình học; xét sự đối xứng và các nguyên tử/nhóm có giống nhau không.

Đối xứng phải đi cùng các nhánh tương đương

CH₄ tứ diện đều có các moment C–H triệt tiêu gần nhau. CH₃Cl cũng gần tứ diện nhưng một nhánh Cl khác ba H nên tổng không triệt tiêu. Không thể chỉ gọi tên “tứ diện” rồi kết luận.

⚠️ Quy tắc “tương đồng hòa tan tương đồng” chỉ là định hướng

Độ tan còn phụ thuộc liên kết hydrogen, lực phân tán, kích thước, nhiệt độ và năng lượng mạng tinh thể. Phân cực hỗ trợ giải thích tương tác nhưng không tự cho giá trị độ tan.