⚛️ VẬT LÝ · LỚP 10

Ma sát nghỉ và ma sát trượt: lực đáp ứng đến một giới hạn

Phân biệt ma sát nghỉ tự điều chỉnh với ma sát trượt gần đúng bằng μN; chọn chiều theo xu hướng trượt tương đối.

📖 Bài học⏱ 12 phút👁 0🔖 0
Đóng góp bởi Võ Trí Kỳ Nam · cập nhật 30/08/2026
Đăng nhập để học

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – điều kiện áp dụng và cơ chế.

🧱 Ma sát nghỉ không luôn bằng giá trị cực đại

Khi vật chưa trượt, ma sát nghỉ điều chỉnh để chống xu hướng trượt: 0≤fs≤μsN. Chỉ sát ngưỡng trượt mới có fs,maxsN.

Đồ thị lực ma sát theo lực kéo tăng tuyến tính trong miền nghỉ đến cực đại rồi giảm về mức ma sát trượt gần như ổn định
Trước ngưỡng, tăng lực kéo làm ma sát nghỉ tăng tương ứng; sau khi trượt, mô hình đơn giản dùng fₖ≈μₖN.

Chiều của ma sát

Ma sát chống chuyển động tương đối hoặc xu hướng chuyển động tương đối tại mặt tiếp xúc, không nhất thiết ngược vận tốc của khối tâm. Với bánh xe lăn không trượt, chiều ma sát phụ thuộc xu hướng trượt tại điểm tiếp xúc.

Giải bài trên mặt ngang

Nếu không có gia tốc đứng và lực kéo ngang, N=mg. So lực kéo F với μsN: nếu F chưa vượt giới hạn, vật đứng yên và fs=F; nếu vượt, vật trượt và dùng mô hình fkkN.

⚠️ Hệ số ma sát không có đơn vị

μ phụ thuộc cặp bề mặt và điều kiện tiếp xúc. Mô hình μN là gần đúng vĩ mô, không phải định luật chính xác cho mọi tốc độ, nhiệt độ hay vật liệu.

📚 Căn cứ biên soạn

  • Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu cần đạt.
  • Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 10, sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027 theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
  • Nội dung biên soạn độc lập, nhấn mạnh điều kiện áp dụng và các ngộ nhận phổ biến.
TRAO ĐỔI · HỎI ĐÁP

Cùng nhau hiểu bài sâu hơn

Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.

Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.