Đồng vị và nguyên tử khối trung bình: trung bình có trọng số theo độ phổ biến

⚛️ Cùng nguyên tố có thể có nhiều số khối

Đồng vị là các nguyên tử có cùng số proton nhưng khác số neutron. Mỗi đồng vị có số khối A=Z+N nguyên; nguyên tử khối ghi trong bảng tuần hoàn thường là giá trị trung bình có trọng số của hỗn hợp đồng vị tự nhiên theo quy ước khối lượng nguyên tử.

Trung bình có trọng số

Với hai đồng vị có khối lượng m₁, m₂ và phần số f₁, f₂: M̄=f₁m₁+f₂m₂, trong đó f₁+f₂=1. Ví dụ đơn giản 0,75×35+0,25×37=35,5 u.

Kiểm tra nhanh

• Kết quả phải nằm giữa khối lượng đồng vị nhỏ nhất và lớn nhất.
• Nó phải gần đồng vị phổ biến hơn.
• Nếu dùng phần trăm, chia cho 100 hoặc đổi về số thập phân trước khi nhân.

⚠️ Không đồng nhất số khối và khối lượng đồng vị

Số khối là tổng proton–neutron và là số nguyên. Khối lượng đồng vị đo được không đúng bằng số khối vì khối lượng liên kết và quy ước đơn vị; bài toán sẽ nêu mức gần đúng cần dùng.