Động lượng và xung lượng: theo dõi tương tác trong thời gian

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – đo có bất định, theo dõi đại lượng bảo toàn và giải thích cơ chế.

⚽ Lực lớn chưa nói hết tác dụng của va chạm

Xung lượng J=∫Fdt bằng độ biến thiên động lượng Δp. Với lực trung bình, J≈F_tbΔt. Cùng Δp, kéo dài thời gian va chạm làm lực trung bình giảm; đây là nguyên lí của đệm và vùng biến dạng.

Bảo toàn động lượng

Nếu tổng ngoại lực có xung lượng không đáng kể trong khoảng tương tác, tổng động lượng của hệ được bảo toàn: Σp_trước=Σp_sau. Đây là phương trình vectơ, nên phải chọn chiều dương và giữ dấu vận tốc.

Va chạm không nhất thiết bảo toàn động năng

Động lượng bảo toàn trong hệ kín cho cả va chạm đàn hồi và không đàn hồi. Động năng chỉ bảo toàn trong va chạm đàn hồi lí tưởng; phần còn lại có thể chuyển thành biến dạng, nhiệt và âm.

⚠️ Chọn hệ trước khi dùng định luật

Nếu chỉ chọn một vật, lực từ vật kia là ngoại lực. Chọn cả hai vật trong thời gian va chạm giúp các lực tương tác trở thành nội lực.