Các định luật Newton: vẽ đúng lực trước khi viết phương trình

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – hiểu điều kiện, dựng mô hình và kiểm tra giới hạn áp dụng.

🧱 Gia tốc do hợp lực, không do một lực riêng lẻ

Định luật II Newton viết dưới dạng vectơ ΣF=ma. Gia tốc cùng hướng với hợp lực và có độ lớn a=|ΣF|/m; vật vẫn có thể đang chuyển động ngược hướng gia tốc trong một khoảng thời gian.

Quy trình bốn bước

1. Chọn vật hoặc hệ vật cần khảo sát.
2. Liệt kê tương tác và vẽ từng lực có điểm đặt trên vật.
3. Chọn trục thuận lợi, viết ΣF=ma rồi chiếu lên từng trục.
4. Giải và kiểm tra dấu, đơn vị, giới hạn vật lí.

Ba định luật trong một bức tranh

Khi ΣF=0, vật giữ trạng thái đứng yên hoặc chuyển động thẳng đều. Khi ΣF≠0, vận tốc thay đổi. Lực và phản lực của định luật III có cùng độ lớn, ngược chiều nhưng tác dụng lên hai vật khác nhau nên không triệt tiêu trên một sơ đồ vật tự do.

⚠️ Phản lực không phải lúc nào cũng bằng trọng lực

N=P chỉ trong những tình huống phù hợp như vật không gia tốc theo phương thẳng đứng và không có lực đứng khác. Trên mặt phẳng nghiêng hoặc trong thang máy, phải lập phương trình rồi mới kết luận.