Gia tốc đo tốc độ biến thiên của vận tốc: a=Δv/Δt. Trong chuyển động thẳng biến đổi đều, a là hằng số nên v=v₀+at. Nhanh dần khi v và a cùng dấu; chậm dần khi chúng trái dấu. Không thể chỉ nhìn a dương rồi kết luận vật nhanh dần.
Ba phương trình cốt lõi
Với mốc t=0: v=v₀+at; độ dời Δx=v₀t+at²/2; và v²−v₀²=2aΔx. Công thức cuối hữu ích khi bài không cho thời gian. Nếu vật không đổi chiều thì quãng đường bằng |Δx|; nếu đổi chiều phải chia quá trình tại thời điểm v=0.
Đọc đồ thị v–t
Độ dốc của đồ thị v–t là gia tốc. Diện tích đại số giữa đồ thị và trục thời gian là độ dời. Phần dưới trục có diện tích âm; tổng diện tích tuyệt đối mới cho quãng đường.
Vật tăng từ 3,5 m/s lên 4,5 m/s trong 2 s có a=(4,5−3,5)/2=0,5 m/s². Độ dời bằng vận tốc trung bình nhân thời gian: [(3,5+4,5)/2]·2=8 m, cũng đúng với v₀t+at²/2.
📚 Lý thuyết trọng tâm
Mục tiêu: Nối vận tốc, gia tốc, quãng đường và đồ thị mà không nhầm dấu.. Khi học Gia tốc và chuyển động thẳng biến đổi đều, hãy xác định khái niệm, điều kiện áp dụng và mối liên hệ giữa các dữ kiện; không chỉ ghi nhớ kết luận.
🧭 Ví dụ có hướng dẫn
Chọn một tình huống điển hình của bài. Bước 1: ghi dữ kiện và câu hỏi cần giải quyết. Bước 2: chọn khái niệm hoặc quy tắc phù hợp. Bước 3: giải thích từng bước và kiểm tra kết quả với điều kiện ban đầu. Nếu đổi một dữ kiện, hãy dự đoán kết quả thay đổi thế nào.
✍️ Luyện tập
- Tóm tắt bài bằng ba ý: khái niệm, điều kiện và kết luận.
- Tự tạo một ví dụ đúng và một phản ví dụ; chỉ ra điểm quyết định.
- Giải lại ví dụ khi thay đổi một dữ kiện, sau đó nêu cách kiểm chứng.
Checklist tự đánh giá
- Tôi giải thích được “vì sao”, không chỉ nêu đáp án.
- Tôi nhận ra trường hợp không áp dụng được quy tắc.
- Tôi kiểm tra được đơn vị, bằng chứng hoặc tính hợp lí của kết luận.
Cùng nhau hiểu bài sâu hơn
Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.
Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.
Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.