Le Chatelier: hệ cân bằng phản ứng thế nào khi bị tác động?

🎯 Focus

Cân bằng động có tốc độ thuận bằng tốc độ nghịch. Khi điều kiện đổi, hệ chuyển theo chiều làm giảm tác động rồi thiết lập cân bằng mới.

Le Chatelier: hệ cân bằng phản ứng thế nào khi bị tác động? — Dự đoán chuyển dịch theo nồng độ, áp suất và nhiệt độ mà không học mẹo rời rạc.

Rule and model

Tăng chất tham gia hoặc lấy bớt sản phẩm thường dịch thuận. Tăng áp suất chỉ ảnh hưởng cân bằng khí có tổng mol khí hai vế khác nhau và ưu tiên phía ít mol khí. Tăng nhiệt độ ưu tiên chiều thu nhiệt. Xúc tác không làm chuyển dịch, chỉ giúp đạt cân bằng nhanh hơn.

Examples

N₂+3H₂⇌2NH₃, ΔH<0. Tăng áp suất dịch phải vì 4 mol khí thành 2. Tăng nhiệt độ dịch trái vì chiều thuận tỏa nhiệt. Lấy NH₃ ra kéo cân bằng dịch phải.

⚠️ Common mistakes

Cho xúc tác làm tăng hiệu suất cân bằng; áp dụng áp suất cho chất rắn/lỏng; nói “tăng nhiệt luôn dịch thuận” mà bỏ dấu ΔH.

✅ Key takeaway

Dự đoán chuyển dịch theo nồng độ, áp suất và nhiệt độ mà không học mẹo rời rạc.

📚 Lý thuyết trọng tâm

Mục tiêu: Dự đoán chuyển dịch theo nồng độ, áp suất và nhiệt độ mà không học mẹo rời rạc.. Khi học Le Chatelier: hệ cân bằng phản ứng thế nào khi bị tác động?, hãy xác định khái niệm, điều kiện áp dụng và mối liên hệ giữa các dữ kiện; không chỉ ghi nhớ kết luận.

🧭 Ví dụ có hướng dẫn

Chọn một tình huống điển hình của bài. Bước 1: ghi dữ kiện và câu hỏi cần giải quyết. Bước 2: chọn khái niệm hoặc quy tắc phù hợp. Bước 3: giải thích từng bước và kiểm tra kết quả với điều kiện ban đầu. Nếu đổi một dữ kiện, hãy dự đoán kết quả thay đổi thế nào.

✍️ Luyện tập

Tóm tắt bài bằng ba ý: khái niệm, điều kiện và kết luận.
Tự tạo một ví dụ đúng và một phản ví dụ; chỉ ra điểm quyết định.
Giải lại ví dụ khi thay đổi một dữ kiện, sau đó nêu cách kiểm chứng.

Checklist tự đánh giá

Tôi giải thích được “vì sao”, không chỉ nêu đáp án.
Tôi nhận ra trường hợp không áp dụng được quy tắc.
Tôi kiểm tra được đơn vị, bằng chứng hoặc tính hợp lí của kết luận.