Modal deduction: match certainty and time to the evidence

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – suy luận theo bằng chứng, đọc hệ thống và quản trị rủi ro.

🔍 Modals show how strong an inference is

“The lights are on, so they must be home” expresses a strong present inference, not an obligation. “They might be home” keeps several explanations open. “They cannot be home” means the evidence rules that explanation out.

Evidence feeds a certainty scale from cannot through might or may to must; a second row maps present be to past have plus past participle — Choose a modal from the strength of evidence, then choose the verb form from the time of the inferred event.

Present and past patterns

Present/state: modal + base verb: “She must know”; “He may be working.”
Past: modal + have + past participle: “She must have left”; “They might have missed the bus.”
Negative strong inference: “He cannot have written this” if decisive evidence contradicts it.

Evidence first

Must is not “100% proven”; it signals the speaker sees one explanation as overwhelmingly likely. If evidence is incomplete or several causes fit, use may/might/could and state what would verify the claim.

⚠️ Do not confuse functions

“You must leave” expresses necessity, while “You must be tired” is deduction. Grammar and context together determine the meaning.

📚 Căn cứ biên soạn

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu cần đạt.
Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 12, sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027 theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
Nội dung được biên soạn độc lập, phân biệt dữ kiện, suy luận và giới hạn kết luận.

📚 Lý thuyết trọng tâm

Mục tiêu: Use must, may, might, could and cannot for present and past deduction while separating logical inference from obligation and avoiding overclaiming.. Khi học Modal deduction: match certainty and time to the evidence, hãy xác định khái niệm, điều kiện áp dụng và mối liên hệ giữa các dữ kiện; không chỉ ghi nhớ kết luận.

🧭 Ví dụ có hướng dẫn

Chọn một tình huống điển hình của bài. Bước 1: ghi dữ kiện và câu hỏi cần giải quyết. Bước 2: chọn khái niệm hoặc quy tắc phù hợp. Bước 3: giải thích từng bước và kiểm tra kết quả với điều kiện ban đầu. Nếu đổi một dữ kiện, hãy dự đoán kết quả thay đổi thế nào.

✍️ Luyện tập

Tóm tắt bài bằng ba ý: khái niệm, điều kiện và kết luận.
Tự tạo một ví dụ đúng và một phản ví dụ; chỉ ra điểm quyết định.
Giải lại ví dụ khi thay đổi một dữ kiện, sau đó nêu cách kiểm chứng.

Checklist tự đánh giá

Tôi giải thích được “vì sao”, không chỉ nêu đáp án.
Tôi nhận ra trường hợp không áp dụng được quy tắc.
Tôi kiểm tra được đơn vị, bằng chứng hoặc tính hợp lí của kết luận.