Ngân sách cá nhân: dòng tiền, quỹ dự phòng và lãi kép

Ngân sách là kế hoạch ra quyết định

Dòng tiền ròng = tổng thu thực nhận − tổng chi. Chi cố định khó thay đổi trong ngắn hạn; chi biến đổi linh hoạt hơn. Phân loại nhu cầu và mong muốn giúp ưu tiên, nhưng phải phù hợp hoàn cảnh từng người.

Ví dụ ngân sách

Thu thực nhận 8 triệu; chi thiết yếu 5 triệu; nghĩa vụ nợ 1 triệu; tiết kiệm 1,2 triệu; phần còn lại 0,8 triệu. Nếu thu nhập biến động, nên lập theo mức thận trọng và ưu tiên thanh khoản cho quỹ dự phòng.

Lãi kép và khoản vay

Giá trị tương lai P(1+r)ⁿ giả sử lãi suất và kì ghép lãi phù hợp. Khi vay, phải so lãi suất, phí, thời hạn, tổng tiền trả và điều kiện phạt; khoản trả tháng thấp có thể do kéo dài thời hạn nên tổng chi phí cao hơn.

Quy trình

1. Ghi thu–chi thực tế theo cùng chu kì.
2. Ưu tiên nhu cầu, nghĩa vụ bắt buộc và nợ chi phí cao.
3. Đặt mục tiêu có số tiền và thời hạn.
4. Tự động hóa khoản dành cho mục tiêu nếu phù hợp.
5. Rà soát định kì và điều chỉnh khi hoàn cảnh đổi.

⚠️ Không có tỉ lệ chung cho mọi người

Các quy tắc phần trăm chỉ là điểm khởi đầu. Thu nhập, người phụ thuộc, sức khỏe và độ ổn định việc làm quyết định mức dự phòng thích hợp.

✍️ Luyện tập

So sánh hai khoản vay bằng bảng dòng tiền đầy đủ, rồi mô phỏng kịch bản thu nhập giảm 20% trong ba tháng.