🧬 SINH HỌC · LỚP 10

Sinh trưởng quần thể vi khuẩn: bốn pha trong hệ nuôi cấy kín

Đọc pha tiềm phát, lũy thừa, cân bằng, suy vong và phân biệt số tế bào với tốc độ sinh trưởng trong nuôi cấy kín.

📖 Bài học⏱ 12 phút👁 0🔖 0
Đóng góp bởi Võ Trí Kỳ Nam · cập nhật 30/08/2026
Đăng nhập để học

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – dựng mô hình và kiểm tra giới hạn.

🧫 Đường cong phản ánh quần thể, không phải kích thước từng tế bào

Trong hệ nuôi cấy kín, dinh dưỡng hữu hạn và chất thải tích lũy. Số tế bào sống thường trải qua pha tiềm phát, lũy thừa, cân bằng và suy vong.

Đồ thị log số tế bào sống theo thời gian gồm pha lag gần ngang, pha log tăng thẳng, pha cân bằng nằm ngang và pha suy vong đi xuống
Trục tung dạng log làm pha lũy thừa gần đường thẳng; pha cân bằng nghĩa số sinh mới xấp xỉ số chết, không phải mọi tế bào ngừng hoạt động.
  • Tiềm phát: tế bào thích nghi, tổng hợp enzyme; số lượng chưa tăng mạnh.
  • Lũy thừa: phân chia với tốc độ gần cực đại trong điều kiện đó.
  • Cân bằng: dinh dưỡng cạn, chất thải tăng; số sinh xấp xỉ số chết.
  • Suy vong: số tế bào sống giảm.

Thời gian thế hệ

Nếu phân đôi lí tưởng, N=N₀·2ⁿ sau n thế hệ. Đây là mô hình cho pha lũy thừa; không kéo dài vô hạn vì điều kiện thay đổi.

⚠️ Đục hơn chưa chắc nhiều tế bào sống hơn

Độ đục có thể gồm tế bào chết. Muốn ước lượng tế bào sống có thể dùng đếm khuẩn lạc với điều kiện và sai số phù hợp.

📚 Căn cứ biên soạn

  • Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu cần đạt.
  • Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 10, sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027 theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
  • Nội dung biên soạn độc lập, ưu tiên mô hình, điều kiện áp dụng và kiểm tra kết quả.
TRAO ĐỔI · HỎI ĐÁP

Cùng nhau hiểu bài sâu hơn

Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.

Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.