🗺️ ĐỊA LÝ · LỚP 10

Lưu vực sông và chế độ nước: mưa đi qua địa hình, đất, thảm phủ và hồ chứa

Đọc lưu vực như hệ thống thu nước, phân biệt dòng chảy mặt–thấm–nước ngầm và giải thích chế độ nước bằng khí hậu cùng đặc điểm mặt đệm, hoạt động con người.

📖 Bài học⏱ 12 phút👁 0🔖 0
Đóng góp bởi Võ Trí Kỳ Nam · cập nhật 31/08/2026
Đăng nhập để học

🏞️ Sông nhận nước từ toàn bộ lưu vực

Đường phân thủy bao quanh khu vực mà nước chảy về cùng hệ thống sông. Mưa có thể bị giữ trên tán, thấm vào đất, bổ cập nước ngầm, bốc hơi hoặc chảy tràn; vì vậy lượng mưa không chuyển toàn bộ ngay thành lưu lượng sông.

Mưa trên lưu vực được chia thành bốc thoát hơi, thấm xuống nước ngầm và dòng chảy mặt hội tụ vào sông; đô thị hóa làm tăng nhánh chảy nhanh
Độ trễ và đỉnh lũ phụ thuộc cường độ mưa, độ ẩm trước mưa, độ dốc, đất, thảm phủ, hồ và bề mặt không thấm.

Chế độ nước sông

Là nhịp biến đổi lưu lượng theo thời gian. Mùa mưa–khô, tuyết tan, nước ngầm và điều tiết hồ có thể tạo các kiểu khác nhau. So sánh phải dùng cùng trạm, thời đoạn và đơn vị.

Đô thị hóa và lũ

Mái, đường và hệ thoát nước làm giảm thấm và chuyển nước nhanh tới sông, thường làm thời gian tập trung ngắn hơn và đỉnh dòng chảy cao hơn cho một số trận mưa. Kết quả thực tế còn phụ thuộc dung tích trữ, cống, quy hoạch và quy mô trận.

⚠️ Rừng không “ngăn mọi trận lũ”

Thảm phủ có thể tăng giữ nước, thấm và giảm xói mòn, nhưng khi đất bão hòa hoặc mưa cực lớn, lũ vẫn xảy ra. Đánh giá cần quy mô lưu vực và dữ liệu, không dùng một nguyên nhân cho mọi trận.

📚 Căn cứ biên soạn

  • Chương trình GDPT 2018.
  • Mạch kiến thức Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 10 và Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
  • Nội dung biên soạn độc lập, ưu tiên bằng chứng, bối cảnh và giới hạn suy luận.
TRAO ĐỔI · HỎI ĐÁP

Cùng nhau hiểu bài sâu hơn

Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.

Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.