Chu kì tế bào và nguyên phân: nhân đôi một lần, phân li chính xác

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – đo có bất định, theo dõi đại lượng bảo toàn và giải thích cơ chế.

🧬 DNA nhân đôi trước khi tế bào phân chia

Ở pha S của kì trung gian, DNA được nhân đôi. Sau nhân đôi, mỗi nhiễm sắc thể gồm hai chromatid chị em gắn tại centromere; số phân tử DNA tăng nhưng cách đếm nhiễm sắc thể theo centromere chưa tăng.

Các sự kiện chính

• Kì đầu: nhiễm sắc thể co xoắn, thoi phân bào hình thành.
• Kì giữa: nhiễm sắc thể kép xếp ở mặt phẳng xích đạo, kinetochore gắn thoi.
• Kì sau: chromatid chị em tách và trở thành nhiễm sắc thể đơn đi về hai cực.
• Kì cuối và phân chia tế bào chất: hình thành hai nhân và hai tế bào con.

Điểm kiểm soát

Tế bào kiểm tra kích thước, tổn thương DNA, hoàn tất nhân đôi và gắn thoi. Kiểm soát thất bại có thể góp phần tăng sinh mất kiểm soát, nhưng ung thư là quá trình nhiều bước chứ không do một lỗi duy nhất.

⚠️ Nguyên phân khác giảm phân

Nguyên phân thường duy trì số bộ nhiễm sắc thể; giảm phân gồm hai lần phân bào sau một lần nhân đôi và tạo tế bào đơn bội đa dạng.