🧬 SINH HỌC · LỚP 10

Cấu trúc tế bào nhân thực: bào quan phối hợp thành một hệ thống

Liên hệ màng sinh chất, nhân, ribosome, lưới nội chất, Golgi, lysosome và ti thể với dòng thông tin–vật chất trong tế bào.

📖 Bài học⏱ 12 phút👁 0🔖 0
Đóng góp bởi Võ Trí Kỳ Nam · cập nhật 30/08/2026
Đăng nhập để học

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – đọc đúng biểu diễn, theo dõi đại lượng và giải thích cơ chế.

🔬 Chức năng tế bào nảy sinh từ sự phối hợp

Tế bào nhân thực có các khoang màng giúp những phản ứng khác nhau diễn ra trong môi trường phù hợp. Màng sinh chất kiểm soát trao đổi; nhân chứa phần lớn DNA; ribosome dịch mã RNA thành polypeptide.

Sơ đồ tế bào nhân thực với nhân, ribosome trên lưới nội chất hạt, túi vận chuyển đến bộ máy Golgi rồi tới màng sinh chất; ti thể tạo ATP
Protein tiết thường đi theo tuyến nhân → ribosome trên lưới nội chất hạt → túi vận chuyển → Golgi → màng sinh chất.

Dòng thông tin và protein

  1. DNA trong nhân được phiên mã thành RNA.
  2. RNA qua lỗ nhân đến ribosome; protein có tín hiệu tiết được tổng hợp vào lưới nội chất hạt.
  3. Túi vận chuyển đưa protein tới Golgi để biến đổi, phân loại.
  4. Túi tiết hòa màng và giải phóng sản phẩm bằng xuất bào.

Một số bào quan khác

  • Ti thể chuyển năng lượng từ chất hữu cơ sang ATP trong hô hấp hiếu khí.
  • Lysosome chứa enzyme thủy phân và tham gia tái chế cấu trúc ở nhiều tế bào động vật.
  • Lưới nội chất trơn tham gia tổng hợp lipid và khử độc ở những tế bào chuyên hóa.

⚠️ Không gán một bào quan cho duy nhất một việc

Bào quan có nhiều chức năng và phụ thuộc nhau. Ribosome không phải bào quan có màng; ti thể có DNA riêng nhưng phần lớn protein của ti thể vẫn do gene trong nhân mã hóa.

📚 Căn cứ biên soạn

  • Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu cần đạt.
  • Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 10, sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027 theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
  • Nội dung được biên soạn độc lập, chú trọng đọc biểu diễn, bảo toàn đại lượng và kiểm tra kết quả.
TRAO ĐỔI · HỎI ĐÁP

Cùng nhau hiểu bài sâu hơn

Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.

Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.