🏛️ LỊCH SỬ · LỚP 12

Thế giới sau Chiến tranh Lạnh: phân bố quyền lực, toàn cầu hóa và thách thức xuyên quốc gia

Phân tích thế giới sau 1991 qua nhiều trung tâm quyền lực, hội nhập kinh tế, xung đột khu vực và vấn đề xuyên biên giới; tránh mô hình một chiều.

📖 Bài học⏱ 15 phút👁 0🔖 0
Đóng góp bởi Võ Trí Kỳ Nam · cập nhật 02/09/2026
Đăng nhập để học

Chuẩn biên tập: Kết nối tri thức với cuộc sống – suy luận theo bằng chứng, đọc hệ thống và quản trị rủi ro.

🌐 Kết thúc hai cực không có nghĩa kết thúc cạnh tranh

Sự tan rã của Liên Xô năm 1991 khép lại cấu trúc hai cực Chiến tranh Lạnh. Giai đoạn sau chứng kiến ưu thế nổi bật của Hoa Kỳ trong một thời gian, đồng thời vai trò ngày càng lớn của nhiều trung tâm và tổ chức khu vực.

Mạng nhiều trung tâm quyền lực nối với thương mại, công nghệ, tổ chức quốc tế và các thách thức khí hậu, dịch bệnh, an ninh
Trật tự sau Chiến tranh Lạnh là một quá trình biến đổi; hợp tác và cạnh tranh cùng tồn tại trên các lĩnh vực khác nhau.

Ba xu hướng cần đặt cạnh nhau

  • Điều chỉnh quyền lực: quan hệ giữa các cường quốc và trung tâm kinh tế thay đổi, không đóng băng ở một mô hình duy nhất.
  • Toàn cầu hóa: thương mại, vốn, công nghệ, thông tin và chuỗi cung ứng liên kết sâu hơn nhưng lợi ích phân bố không đều.
  • Thách thức xuyên quốc gia: khí hậu, dịch bệnh, khủng bố, an ninh mạng và di cư đòi hỏi phối hợp vượt biên giới.

Xung đột vẫn có nguyên nhân địa phương

Không nên quy mọi cuộc chiến cho “trật tự thế giới”. Tranh chấp lãnh thổ, lịch sử nhà nước, dân tộc, tài nguyên và can thiệp bên ngoài có thể tương tác.

⚠️ Mốc 1991 là điểm chuyển, không phải công tắc

Thể chế, liên minh và mạng kinh tế có quán tính. Khi đánh giá một xu hướng, cần xác định khoảng thời gian, khu vực và chỉ báo cụ thể.

📚 Căn cứ biên soạn

  • Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và yêu cầu cần đạt.
  • Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 12, sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027 theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT.
  • Nội dung được biên soạn độc lập, phân biệt dữ kiện, suy luận và giới hạn kết luận.

📚 Lý thuyết trọng tâm

Mục tiêu: Phân tích thế giới sau 1991 qua nhiều trung tâm quyền lực, hội nhập kinh tế, xung đột khu vực và vấn đề xuyên biên giới; tránh mô hình một chiều.. Khi học Thế giới sau Chiến tranh Lạnh: phân bố quyền lực, toàn cầu hóa và thách thức xuyên quốc gia, hãy xác định khái niệm, điều kiện áp dụng và mối liên hệ giữa các dữ kiện; không chỉ ghi nhớ kết luận.

🧭 Ví dụ có hướng dẫn

Chọn một tình huống điển hình của bài. Bước 1: ghi dữ kiện và câu hỏi cần giải quyết. Bước 2: chọn khái niệm hoặc quy tắc phù hợp. Bước 3: giải thích từng bước và kiểm tra kết quả với điều kiện ban đầu. Nếu đổi một dữ kiện, hãy dự đoán kết quả thay đổi thế nào.

✍️ Luyện tập

  1. Tóm tắt bài bằng ba ý: khái niệm, điều kiện và kết luận.
  2. Tự tạo một ví dụ đúng và một phản ví dụ; chỉ ra điểm quyết định.
  3. Giải lại ví dụ khi thay đổi một dữ kiện, sau đó nêu cách kiểm chứng.

Checklist tự đánh giá

  • Tôi giải thích được “vì sao”, không chỉ nêu đáp án.
  • Tôi nhận ra trường hợp không áp dụng được quy tắc.
  • Tôi kiểm tra được đơn vị, bằng chứng hoặc tính hợp lí của kết luận.
TRAO ĐỔI · HỎI ĐÁP

Cùng nhau hiểu bài sâu hơn

Viết lời giải, công thức, đặt câu hỏi hoặc gửi ảnh phần bạn đang vướng.

Đăng nhập để đặt câu hỏi và tham gia trao đổi.

Chưa có trao đổi nào. Hãy là người đầu tiên đặt câu hỏi nhé.