Sử liệu sơ cấp và thứ cấp: phân loại theo quan hệ với sự kiện

🏛️ Một bức thư cùng thời có chắc đáng tin hơn sách nghiên cứu?

Bức thư là sử liệu sơ cấp nếu được tạo trong hoặc gần sự kiện bởi người liên quan. Sách nghiên cứu viết sau và tổng hợp nhiều nguồn thường là sử liệu thứ cấp. Hai loại trả lời những câu hỏi khác nhau.

Bốn câu hỏi thẩm định

• Ai tạo nguồn và ở vị trí nào để quan sát?
• Nguồn ra đời khi nào so với sự kiện?
• Mục đích và đối tượng tiếp nhận là ai?
• Chi tiết nào được nguồn độc lập khác xác nhận hoặc mâu thuẫn?

Ví dụ

Áp phích tuyên truyền là bằng chứng trực tiếp rất tốt về thông điệp nhà nước muốn phổ biến, nhưng không tự chứng minh dân chúng đều tin thông điệp ấy.

⚠️ Tránh phán quyết nhị phân

Một nguồn thiên lệch vẫn hữu ích nếu câu hỏi nghiên cứu nhắm vào quan điểm, lợi ích hoặc ngôn ngữ của người tạo nguồn.

🔎 Đối chiếu

Lập bảng claim–evidence: mỗi nhận định phải ghi nguồn hỗ trợ, giới hạn và một nguồn khác để kiểm tra.